Article Index

Πρέπει να καταλάβουμε το κέντρο με τα πιόνια μας...

Ακόμα και οι πιο αρχάριοι γνωρίζουν ότι στο άνοιγμα ένας από τους πιο βασικούς κανόνες είναι να καταλάβουμε το κέντρο (d4, e4, d5, e5) με πιόνια και κομμάτια.

Άρα λοιπόν μπορούμε χωρίς φειδώ να κινήσουμε όλα τα πιόνια (c2-c4, d2-d4, e2-e4, f2-f4 ή τα αντίστοιχα του μαύρου) με στόχο να καταλάβουμε όλα τα κεντρικά τετράγωνα;

Ένα από τα πιο δύσκολα στοιχεία στο στρατηγικό σκάκι είναι η ανάλυση των θετικών αλλά και των αρνητικών που αφορούν ένα μεγάλο, κινητό κέντρο πιονιών.

Τελικά πρέπει ή δεν πρέπει να να πάρω όσο περισσότερο χώρο μπορώ απο τη στιγμή που ο αντίπαλος μου δίνει αυτή την ευκαιρία; 

Όπως έχουμε πει στα μαθήματα μας καθε άνοιγμα εμπεριέχει ένα πλάνο-σχέδιο δράσης και αντίδρασης στις επιδιώξεις του αντιπάλου.
'Οταν τα λευκά επιδιώκουν να αποκτήσουν χώρο στο κέντρο μία λογική στρατηγική αντίδρασης εκ' μέρους του μαύρου θα μπορούσε να είναι η δική του επέκταση. Πάνω σε αυτή τη λογική έχουν δομηθεί ανοίγματα όπως η Chigorin defence στην Ισπανική 

Σε ανοίγματα όμως όπως οι άμυνες Alekhine, Pirc, King's IndianGrünfeld κλπ τα μαύρα δίνουν τη δυνατότητα στα λευκά να αποκτήσουν ένα εκτεταμένο κέντρο πιονιών όπου τις περισσότερες φορές είναι κινητό, μπορεί δηλαδή να κινηθεί μπροστά.

Το θέμα αυτό έχει αναπτυχθεί από παίκτες όπως ο M. Euwe, Alekhine, Boguljubov, Breyer, Nimzowitsch και Reti.
Κατά τη γνώμη τους η στρατηγική στο κέντρο θα πρέπει να έχει υπόψιν της τους παρακάτω παράγοντες:

  • Δεν είναι το μέγεθος του κέντρου αλλά η ισχύς του που έχει σημασία και
  • Συνήθως είναι αρεστό, από την πλευρά του αμυνόμενου, η προώθηση κεντρικών πιονιών του αντιπάλου όταν δεν μπορεί να έχει την ευκαιρία να το υποστηρίξει ή να σχηματίσει ένα ανάλογο ισχυρό κέντρο πιονιών.

Καταλαβαίνουμε ότι οι παραπάνω παράγοντες έχουν να κάνουν στην πραγματικότητα με την τρωτότητα του κέντρου.

Τα θετικά ενός κέντρου πιονιών έχουν να κάνουν με:

  1. Κομμάτια, είναι έτοιμα να υποστηρίξουν τα κεντρικά πιόνια, θα πρέπει να είναι ενεργητικά τοποθετημένα
  2. Το κέντρο πιονιών πρέπει να περιορίζει τον αντίπαλο
  3. Το κέντρο πιονιών συνήθως οδηγεί σε επίθεση στην πτέρυγα του βασιλιά
  4. Το κέντρο πιονιών πρέπει να υποστηρίζεται από κομμάτια

Τα σημεία προσοχής του κατόχου ενός εκτεταμένου κέντρου πιονιών είναι:

  1. Να μην μπορεί να καταστραφεί
  2. Να μην μπορεί να μπλοκαριστεί (και πιθανόν αργότερα να καταστραφεί)
  3. Να μην μπορεί να διασπαστεί από π.χ μία θυσία πιονιού
  4. Να μην παρασυρθεί μποροστά χωρίς την πρέπουσα υποστήριξη από κομμάτια

Πρώτος ο Nimzowitsch μας εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι δεν είναι αρκετό να προωθούμε τα πιόνια μας μπροστά, θα πρέπει να ακολουθούν και κομμάτια την πορεία των πιονιών και να καταλαμβάνουν το χώρο που αφήνουν τα πιόνια, συνήθως πίσω από τα πιόνια.

 


Ας δούμε μία παρτίδα του που μας διδάσκει τον κανόνα το πώς πρέπει να δρούμε:

Nimzowitsch,Aaron - Romi,Massimiliano [D36]
London London, 1927

 kanonas exairesi kentro pionion

 

Στην παραπάνω θέση τα λευκά έχουν τη δυνατότητα πάρουν τον πλήρη έλεγχο του κέντρου με f3->e4. Αρωγός σε αυτή τη σκέψη είναι ότι τα μαύρα είναι πίσω στην ανάπτυξη και επίσης θα χρειαστεί να διαλέξουν ροκέ για τον βασιλιά του...


14.f3 a6 15.a3

Με βάση τον κανόνα «όταν έχουμε χώρο δεν πραγματοποιούμε αλλαγές» καλύτερη κίνηση ήταν το 15.Be1!?

15...Bd7 16.Bxf6

Με σκοπό e3–>e4. Η κίνηση 16.Be1 είναι επίσης καλή, στην κίνηση 16.e4 θα μπορούσε να συνεχιστεί ως 16...Nxe4 αλλά ακόμα και έτσι τα λευκά είναι καλύτερα μετά από 17.fe4 (17.Be7 Nxc3 18.Nxc3 Kxe7 με λίγο καλύτερα τα λευκά.) 17...Bxh4 18.ed5 cd5 19.Nf4 με μεγάλη υπεροχη των λευκών.

16...Bxf6 17.e4 Ne6 18.e5 Be7 19.f4

Τα πιόνια απλά προχωρούν μπροστά χωρίς εμπόδια.

19...Nc7?!

Καλύτερο ήταν το 19...0-0-0 αλλά ακόμα και έτσι τα λευκά έχουν δυναμική πρωτοβουλία και επίθεση.

20.f5! Nb5

Καλύτερο ήταν το 20...0-0-0 αλλά ακόμα και έτσι τα λευκά έχουν δυναμική πρωτοβουλία και επίθεση.

21.Rhf1 Qb6?

Καλύτερο ήταν το 21...Kxc3 22.Kxc3 0-0-0 23.Ka4 με πολύ καλύτερη θέση.

22.Bxb5 axb5 23.Nf4

Ακόμα πιο ισχυρό ήταν το 23.e6! Bc8 (23...fe6 24.fe6 Bxe6 25.Qg6+ Kd7 26.Nf4 +-) 24.ef7+ Kxf7 25.f6 +-

23...b4 24.Ncxd5!

Μετά από αυτή τη θυσία όλα είναι απλά.

cxd5 25.Nxd5 Qa5 26.Nc7+ Kd8 27.Nxa8 Qxa8 28.d5+- Qc8 29.Qe4 Re8 30.Rc1 Qb8 31.e6 Bb5 32.Qd4 b6 33.d6 Bf6 34.e7+ Kd7 35.Qd5 Bxf1?! 36.Qc6#

1-0

δείτε την παρτίδα 


Ας δούμε μία παρτίδα του που μας διδάσκει την τιμωρία, το τι γίνεται όταν παραδίδουμε τον πλήρη έλεγχο στο κέντρο χωρίς ικανοποιητική αντίδραση.

Karpov,Anatoly (2715) - Miles,Anthony J (2595) [A40]
Biel Biel (9), 1992

1.d4 e6 2.c4 Bb4+ 3.Bd2 Bxd2+ 4.Qxd2 b6 5.Nc3 Bb7 6.e4 Nh6

Τα μαύρα παίζουν με προβοκατόρικο τρόπο προσπαθώντας να δελέασουν τα λευκά σε υπερεξάπλωση και σε βιαστικές αποφάσεις.

7.f4

7.Bd3 f5 8.d5 0-0 9.Nge2 fxe4 10.Bxe4 Qf6 11.0-0 Na6 12.g3 Nc5 13.Bg2 a5 14.b3 Nf5 15.Rad1 Nd6 16.Nd4 Rae8 17.Ndb5 Nxb5 18.Nxb5 Rc8 19.dxe6 dxe6 20.Bxb7 Nxb7 21.Qe3 Nc5 22.Rfe1 e5 23.Re2 e4 24.Nc3 Rce8 25.Nd5 Qe5 26.Nf4 c6 27.h4 Nd3 28.Nxd3 exd3 29.Qxe5 dxe2 30.Qa1 exd1Q+ 31.Qxd1 Rd8 32.Qe2 Rf6 33.Kg2 h6 34.h5 c5 35.Kh3 Kf7 36.f4 Re6 Tratar,M (2498)-Vedder,H (2368) Legnica 2013 ½-½]

7...f5N

7...d6 8.Nf3 Nd7 9.0-0-0 f6 10.g4 Nf7 11.h4 h6 12.Bd3 Qe7 13.h5 0-0-0 14.Nh4 Rhg8 15.Ng6 Qe8 16.Nd5 exd5 17.exd5 Nde5 18.dxe5 dxe5 19.Rhe1 Kb8 20.fxe5 Nxe5 21.Nxe5 fxe5 22.Qc3 Bc8 23.Rxe5 Qa4 24.Qb3 Qa5 25.Rde1 Qc5 26.Bf5 Rgf8 27.Qc3 Bxf5 28.gxf5 Qf2 29.Qd3 Kb7 30.Rf1 Qh2 31.Qe4 Kb8 32.Re7 Qh3 33.Qf4 Rd6 34.Rxg7 Qxh5 35.Re7 Rff6 36.a3 Qh3 37.Kb1 Van Wely,L (2570)-Miles,A (2590) Matanzas 1994 1-0]

8.e5 Nf7 9.0-0-0 g5

Τα μαύρα προσπαθούν να χτυπήσουν το λευκό κέντρο. Καλύτερα ήταν τα 9...0-0+/- ή 9...Na6+/-

10.Nf3 Rg8 11.Be2 Na6 12.h3

Με ιδέα 13.g4

12...gxf4 13.Qxf4 Qe7

13...Rxg2? Το πιόνι δεν μπορεί να παρθεί γιατί το άνοιγμα της g στήλης οφελεί τα λευκά που μπορουν να την καταλάβουν. 14.Rhg1 Rg6 15.Nh4+-

14.g4

Φυσικά τα λευκά ανοίγουν τη θέση για να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν την καλύτερη θέση των κομματιών τους αλλά και την ανασφαλή θέση του μαυρου βασιλιά.

14...fxg4 15.hxg4 Ng5 16.d5!?

Τα λευκά παίρνουν χώρο, κλείνουν τη διαγώνιο αλλά παραδίδουν το c5. Καλύτερο ήταν το 16.Rh6 Nxf3 17.Bxf3 0-0-0 (17...Bxf3?? 18.Qxf3 Qg5+ 19.Kb1+-) 18.Bxb7+ Kxb7 19.Ne4+/-

16...Nxf3

Καλύτερο ήταν το 16...0-0-0! 17.Nxg5 Qxg5 18.Qxg5 Rxg5 19.Rh5!+/-

17.Bxf3

17.Ne4! 0-0-0 18.Bxf3+/-

17...0-0-0

17...Rf8 18.Qe3+/-

18.Rh6?!

Τα λευκά έπρεπε γρήγορα να εκμεταλλευτούν τα f6 & d6 φαίρνοντας τον ίππο στο παιχνίδι. Το f6 τετράγωνο προορίζεται για τον ίππο και όχι για τον πύργο. [18.Ne4+/-

18...Rg7?!

Τα μαύρα παίζουν παθητικά. [Σωστό ήταν τα μαύρα να προσπαθήσουν να χτυπήσουν άμεσα το λευκό κέντρο πριν έρθουν οι ενισχύσεις τον λευκών κομματιών. 18...exd5! 19.Nxd5 (19.cxd5 Rdf8 20.Rf6 d6+/=) 19...Bxd5 20.cxd5 Rdf8 21.Rf6 d6+/-

19.Rf6 exd5 20.cxd5+-

Χάνοντας τις λιγοστές ευκαιρίες που υπήρξαν τα μαύρα έχουν καταλήξει να έχουν μεγάλο πρόβλημα χώρου με επακόλουθο τη δυσαρμονία των κομματιών.

20...Re8 21.g5 Kb8 22.Bh5

Τα λευκά ενεργοποιούν και τον αξιωματικό τους με θανάσιμο αποτέλεσμα.

22...Reg8 23.Bf7 Rc8 24.e6 dxe6

Το ισχυρό ελεύθερο παραλύει τα μαύρα. 24...Nc5 25.b4!+-; 24...Rd8 25.d6!+-

25.dxe6 Nb4

25...Nc5 26.b4!+-

26.a3 Nc6 27.b4 Qf8 28.Nd5 Qd6 29.e7 Rxf7

29...Qxf4+ 30.Nxf4 Nxe7 31.Ne6+-

30.Rxf7 Qe6 31.Rf8 Ne5 32.Rxc8+ Bxc8 33.Qf6 Qh3 34.Qxe5 Qxa3+ 35.Kd2 1-0

 δείτε την παρτίδα


Όπως είπαμε και πιο πάνω οι Hypermodernists μας δίδαξαν ότι δεν είναι και τόσο απλό η κατοχή του κέντρου απλά από όσο περισσότερα πιόνια γίνεται. Μας απέδειξαν ποιος είναι ο τρόπος να δρας ενάντια σε ένα εξαπλωμένο κέντρο (όχι χρησιμοποιώντας πάντα πιόνια). Ανοίγματα σαν την άμυνα Alekhine και την άμυνα Grunfeld ενσαρκώνουν αυτή την ιδέα και είναι σε πλήρη δράση μέχρι σήμερα.

Ας δούμε μία παρτίδα του που μας διδάσκει την εξαίρεση, το τι πρέπει να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε ένα εξαπλωμένο κέντρο ή το τι πρέπει να προσέχουμε όταν είμαστε κάτοχοι ενός τέτοιου κέντρου.

Gligoric,Svetozar - Smyslov,Vassily [D87]
URS-YUG Kiev (3), 1959

Κανόνας, τιμωρία και εξαίρεση: κέντρο πιονιών 

Τα λευκά έχουν ένα εκτεταμένο κέντρο πιονιών με δυνατότητες για δράση στην πτέρυγα του βασιλιά αλλά τα μαύρα έχουν την κίνηση καθώς και ενδιαφέρουσες ιδέες για να αντιδράσουν. Πριν την θέση του παραπάνω διαγράμματος τα λευκά είχαν ευκαιρίες για πιο ακριβές παιχνίδι π.χ αντί για 15.Qf2 καλύτερο ήταν να παιχθεί 15.f5 ή αντί για 12.h3 να παιζόταν 12.Bf4...

16...f5

Τα μαύρα αντιμετωπίζουν την απειλή f5 και ταυτόχρονα πιέζοντας το e4 δημιουργούν προυποθέσεις να μπλοκάρουν σε 1η φάση το αντίπαλο κέντρο.

17.e5

Τα λευκά δεν μπορουν να διατηρήσουν αλώβητο κέντρο τους εάν 17.Ng3 τότε 17...Qd7-/+]

17...c4

Το μπλοκάρισμα ολοκληρώθηκε και τώρα έχει δημιουργηθεί ένα outopst στο d5 όπου θα το εκμεταλλευτεί ο μαύρος ίππος.

18.Bc2 Nc6 19.g4

Τα λευκά αγωνίζονται να σπάσουν το μπλοκάρισμα έστω κι αν αδυνατίζουν την πτέρυγα του βασιλιά. [19.Rcd1 Ne7 20.Bc1 Nd5 21.Ba3 Qc6!-/+]

19...Ne7 20.Kh2 Qc6 21.Ng3 b5

Με σκοπό την κατάλληλη στιγμή a5->b4.

22.a4 a6 23.Rb1 Rab8 24.Bd2 bxa4?

Λάθος, όλα τα πλεονεκτήματα της θέσης θα μπορούσαν να διατηρηθούν μετά από 24...Ba8-/+ με ιδέα Nd5 & Be7 και άνοιγμα της πτέρυγας της βασίλισσας σε πιο καλύτερη στιγμή.

25.Ra1+/= Ba8 26.Bxa4 Qc7 27.Ra2 Rb6 28.gxf5 exf5

28...gxf5? 29.Nh5+/-

29.Bc1?!

Ο αξιωματικός έπρεπε να μπει σε άλλη διαγώνιο για να μπορεί να πιέσει το d5 και ταυτόχρονα να υπάρξει δραστηριοποίηση στην πτέρυγα του βασιλιά. 29.Bd1! Nd5 30.Bf3 Bb7 31.h4+/=]

29...Nd5= 30.Ne2 a5 31.Bc2

31.Ba3?! Qb7=/+

31...Rb3!?

Τα μαύρα οξύνουν την κατάσταση με αυτή τη θυσία διαφοράς, φυσικά η αποδοχή δημιουργεί δύο ισχυρά δεμένα ελεύθερα πιόνια.

32.Bxb3

Εάν τα λευκά δεν αποδεχθούν καθόλου τη διαφορά τα μαύρα παίρνουν την πρωτοβουλία. 32.Bd2 Rdb8 33.Rfa1 Rb2=/+ 34.Bc1 Rxa2 35.Rxa2 Bc6|^; Το 32.Qg3 φαίνεται καλό αλλά μετά από το αναπάντεχο 32...Nb4! τα μαύρα βγάζουν πάλι δύο δεμένα ελεύθερα για τη διαφορά 33.Bxb3 cxb3 34.Ra4 Na2~~; Πιο πρακτικό φαίνεται το 32.Ra1! Nxc3 (32...Rdb8!?~~) 33.Bxb3 cxb3 34.Nxc3 Qxc3 35.Bb2 Qc7~~

32...cxb3

Τώρα ξεκινά μία έντονα τακτικά μάχη με κύριο στόχο την ενεργοποίηση/μπλοκάρισμα των πιονιών και των δύο πλευρών, μία μάχη που διεξάγεται κυρίως στα λευκά τετράγωνα.

33.Ra4?!

33.Ra1 Rb8 (33...Nxc3?! 34.Nxc3 Qxc3 35.Bb2 Qc7~~) 34.Bb2 Bh6=/+

33...Bf8-/+

33...Nxc3? 34.Nxc3 Qxc3 35.Bb2~~

34.Bb2

Τα λευκά έπρεπε να σπάσουν το μπλοκάρισμα στα λευκά τετράγωνα με 34.c4 Qc6 35.Rxa5 Qxc4-/+ αν και η τελική θέση με το ελεύθερο πιόνι δεν είναι καλή.

34...Ne3?

Επίσης αναπάντεχο αλλά όχι και τόσο ισχυρό. 34...Bc6 35.Raa1 Bb5-+ με απόλυτο έλεγχο στα λευκά τετράγωνα.

35.Rfa1

35.Qxe3?? Qc6 36.d5 Rxd5-+

35...Nc4

35...Nc2!? 36.Rxa5 Nxa1 37.Rxa1 Qc6=/+

36.Ng3

36.Rxc4?! Qxc4 37.Rxa5 Qd3-/+

36...Be7 37.Nf1??

Τα λευκά πιθανόν κουρασμένα από την ένταση της μάχης και μετρώντας περίπλοκες βαριάντες κάνουν το καθοριστικό λάθος.

37.Nxf5? gxf5 38.Qg3+ Kf8! 39.Rg1 Bd5-+; 37.Qe2! η μάχη στα λευκά τετράγωνα! 37...Bd5 Ο έλεγχος των λευκών τετραγώνων! (Όχι βέβαια 37...Nxb2?? 38.Rxa5! Bb7 (38...Nc4 39.Rxa8 b2 40.Rxd8+ Bxd8 41.Rb1+-) 39.Qxb2+-) 38.Nf1=

37...Qc6 38.Rxc4?

38.Ng3 Nxb2 39.Qxb2 (39.Rxa5 Nd3-+) 39...Bh4-+

38...Qh1+! 39.Kg3 h5

0-1

δείτε την παρτίδα

Add comment


Security code
Refresh

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie.